×
جستجو در سایت
«چه چیزی باقی می‌ماند؟» پروژه‌ای فرهنگی و مستقل به ابتکار محسن سراجی، طراح تجربه و استراتژیست فرهنگی، در بستر فعالیت‌های سراج است. این پروژه با دعوت از افرادی از حوزه‌های گوناگون و نقاط مختلف جهان، تأملات شخصی آنان را درباره یک پرسش مشترک گردآوری می‌کند؛ با هدف شکل‌گیری یک کتاب و آرشیوی بلندمدت از صداها، ارزش‌ها و دغدغه‌های زمانه ما.
پرسش محوری پروژه این است:
در جهانی که با شتابی بیش از همیشه تغییر می‌کند، چه چیزی هنوز ارزش ساختن، حفظ کردن یا باور داشتن دارد؟
بخش بزرگی از گفت‌وگوهای امروز درباره آینده، به تغییر اختصاص دارد: چه فناوری‌هایی از راه می‌رسند، چه مهارت‌هایی لازم می‌شوند و چه ساختارهایی باید بازطراحی شوند. در میان این پرسش‌های ضروری، پرسش دیگری هم به توجه نیاز دارد: در جریان این تغییرها، چه چیزی را می‌خواهیم با خود به آینده ببریم؟
ممکن است پاسخ، یک شیوه اندیشیدن باشد، یک رابطه انسانی، یک مهارت، یک زبان، یک نهاد یا بخشی از جهان طبیعی. شاید هم چیزی باشد که هنوز به اندازه کافی ساخته نشده است؛ مانند فرصتی عادلانه‌تر برای یادگیری یا فضایی که انسان‌ها بتوانند در آن یکدیگر را بهتر بفهمند.
«چه چیزی باقی می‌ماند؟» از همین نقطه آغاز می‌شود. ماندن در این پروژه، معنای ایستادن در گذشته ندارد. موضوع، انتخاب آگاهانه چیزهایی است که شایسته تداوم‌اند؛ و مسئولیتی که ساختن یا حفظ کردن آن‌ها از ما می‌طلبد.
در این پروژه، افراد بر اساس نسبت معنادار کار و تجربه‌شان با پرسش اصلی دعوت می‌شوند. هنر، ادبیات، علم، طراحی، آموزش، فناوری و زندگی اجتماعی، هرکدام امکان متفاوتی برای فهم این پرسش دارند.
ارزش این کنار هم قرار گرفتن، در تفاوت دیدگاه‌هاست. برای یک نفر، آنچه باید باقی بماند ممکن است اعتماد به امکان شناختن جهان باشد؛ برای دیگری، حافظه یک مکان یا توانایی مراقبت از دیگران. این‌ها نمونه‌هایی برای روشن شدن دامنه پرسش‌اند، نه پاسخ‌های دریافت‌شده یا موضوعاتی که از مشارکت‌کنندگان خواسته می‌شود درباره آن‌ها بنویسند.
پرسش اصلی برای همه یکسان است. دلیل دعوت هر فرد می‌تواند متفاوت باشد، اما پاسخ او باید آزاد بماند تا از تجربه و زبان خودش شکل بگیرد.
مشارکت در «چه چیزی باقی می‌ماند؟» می‌تواند با یک تأمل کوتاه آغاز شود. یک تجربه مشخص، یک باور که در طول زمان آزموده شده، یا حتی تردیدی که هنوز پاسخی برای آن پیدا نشده است، می‌تواند نقطه شروع باشد.
پاسخی در حدود ۱۵۰ تا ۲۵۰ کلمه اندازه مناسبی دارد، اما متن کوتاه‌تر نیز پذیرفتنی است. پاسخ صوتی هم امکان مشارکت را فراهم می‌کند؛ در این صورت، متن پیاده‌شده برای تأیید به صاحب روایت بازگردانده می‌شود.
هدف، گردآوری و تدوین این روایت‌ها در قالب کتاب و آرشیوی بلندمدت است؛ مجموعه‌ای که خواننده بتواند در آن مسیرهای متفاوت اندیشیدن را دنبال کند، میان پاسخ‌ها ارتباط بیابد و پرسش‌های تازه‌ای برای زندگی و کار خود بسازد.
این مجموعه قرار نیست نماینده آماری افکار مردم جهان باشد. ماهیت آن، یک انتخاب و گفت‌وگوی فرهنگی میان تجربه‌های متفاوت است؛ با ارزش‌هایی که از خواندن دقیق هر روایت و نسبت آن با روایت‌های دیگر به دست می‌آید.
هر پاسخ، به فردی تعلق دارد که آن را نوشته یا بیان کرده است. حفظ نام، معنای سخن و لحن او، بخشی از مسئولیت تدوین پروژه است. ویرایش یا ترجمه باید به خوانایی و انتقال دقیق معنا کمک کند و از تبدیل روایت شخصی به جمله‌ای خارج از زمینه بپرهیزد.
شیوه انتساب و استفاده از پاسخ برای انتشار، با مشارکت‌کننده هماهنگ می‌شود. دریافت یک ایمیل یا آغاز گفت‌وگو، به‌تنهایی به معنای موافقت با انتشار عمومی تمام مکاتبات نیست. نام افراد نیز زمانی در فهرست مشارکت‌کنندگان منتشر می‌شود که مشارکت و شیوه معرفی آنان تأیید شده باشد.
دعوت‌های پروژه از طرف محسن سراجی، بنیان‌گذار و کیوریتور «چه چیزی باقی می‌ماند؟» ارسال می‌شوند. سراج، بستر معرفی و پیگیری این ابتکار فرهنگی است و این صفحه برای توضیح هدف، پرسش و مسیر مشارکت در پروژه تهیه شده است.
برای آغاز همکاری، کافی است به همان ایمیل دعوت پاسخ دهید. می‌توانید ابتدا تمایل خود به مشارکت را اعلام کنید یا مستقیماً تأمل کوتاهتان را، به‌صورت نوشته یا فایل صوتی، بفرستید. اگر درباره زمان‌بندی، ترجمه یا شیوه استفاده از پاسخ پرسشی دارید، همان رشته ایمیل مسیر مناسب گفت‌وگوست.
برای پرسش درباره پروژه، امکان تماس ایمیلی با محسن سراجی نیز وجود دارد.
«چه چیزی باقی می‌ماند؟» در مرحله دعوت و گردآوری تأملات قرار دارد. کتاب و آرشیو، هدف این فرایندند و در این مرحله نباید با اثری تکمیل‌شده یا منتشرشده اشتباه گرفته شوند. اطلاعات بعدی درباره تدوین و انتشار پروژه از طریق سراج اعلام خواهد شد.
برای سراج، این پروژه امتداد توجه به رابطه انسان، روایت و آینده است. هر تصمیم برای طراحی یک فضا، ساختن یک اثر یا توسعه یک نهاد، در نهایت چیزی را وارد زندگی دیگران می‌کند. پرسش «چه می‌ماند؟» فرصتی است تا پیش از تصمیم بعدی، به ارزش چیزی که می‌خواهیم به جهان اضافه کنیم فکر کنیم.
آینده از میان انتخاب‌های امروز شکل می‌گیرد. این پروژه می‌خواهد بخشی از دلایل آن انتخاب‌ها را ثبت کند.